ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ වැඩිම වක්‍ර බදු ඇති රටවල් අතරට...

නවතම නිල දත්තයන්ට අනුව 2026 වසරේ මුල් භාගය තුළ මෙරට ආර්‍ථිකය සියයට 4.7ක වර්‍ධනයක් අත්කරගෙන ඇති අතර, බොහෝ ආර්‍ථික විශ්ලේෂකයන් එය ස්ථාවර ආර්‍ථික පුනර්‍ජීවනයක පෙරනිමිත්තක් ලෙස අර්‍ථකථනය කර තිබේ. එහෙත් සාමාන්‍ය ජනතාවට එම ආර්‍ථික වර්‍ධනය කිසිසේත්ම දැනෙන්නේ නැති බව පෙන්වා දෙන ඒ මහතා, උද්ධමනය සියයට 8 ඉක්මවා ඉහළ යාම හමුවේ ජීවන වියදම දරාගත නොහැකි මට්ටමකට පැමිණ ඇති බව පවසයි. මෑතකදී සිදුකරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව රටේ සමස්ත පවුල් ඒකක අතුරින් සිය මූලික ජීවන වියදම පියවා ගැනීමට තරම් ප්‍රමාණවත් ආදායමක් ලබන්නේ සියයට 25ක් තරම් සුළු පිරිසක් පමණක් බව ද ඩේලි මිරර් පුවත්පතේ පළවූ එම විග්‍රහයේ සඳහන් වේ. 2026 පළමු භාගයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් හෙට්ටිආරච්චි මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, නාමික වශයෙන් ආර්‍ථිකය සියයට 11.2කින් ප්‍රසාරණය වී ඇතත්, සැබෑ නිෂ්පාදන හෝ සේවා ආර්‍ථික ක්‍රියාකාරකම් හෙවත් දළ එකතු කළ අගය (GVA) වර්‍ධනය වී ඇත්තේ සියයට 8.6කින් පමණක් බවයි. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහ දළ එකතු කළ අගය අතර මෙම විෂමතාව ඇතිවීමට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ ශුද්ධ පරිභෝජන බදු ආදායම සියයට 34.6ක දැවැන්ත අගයකින් ඉහළ යාමයි. මෙම තත්ත්වය සැබෑ ආර්‍ථික පරිවර්‍තනයකට වඩා ආර්‍ථික කම්පනයක් ලෙස හඳුන්වන ඒ මහතා, 2023 වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක වන ආර්‍ථිකය හැකිළීමේ මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහ එකතු කළ අගය අතර පරතරය පෙර නොවූ විරූ ලෙස පුළුල් වී ඇති බව පෙන්වා දෙයි. දැනට පවතින වක්‍ර හෝ පරිභෝජන බදු ප්‍රමාණය සමස්ත දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 12ක ඉහළ අගයක් ගන්නා බව ඩේලි මිරර් ලිපිය පෙන්වා දෙයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ රට තුළ නිෂ්පාදනය වන සෑම රුපියල් 100ක වටිනාකමකින් යුත් භාණ්ඩ හා සේවා වෙනුවෙන්ම රජය සාමාන්‍යයෙන් රුපියල් 12ක වක්‍ර බද්දක් අය කර ගන්නා බවයි. පුද්ගලයන් සහ ව්‍යාපාර ගෙවන ඍජු ආදායම් බදුවලට අමතරව මෙම බද්ද අය කෙරෙන අතර, එය රට තුළ අලෙවි වන සෑම භාණ්ඩයකම මිල ඉහළ දැමීමටත්, පාරිභෝගික ඉල්ලුම අධික ලෙස පහත හෙළීමටත් සෘජුවම බලපා තිබේ. ඒ අනුව, කඩදාසිවල පෙන්වන ආර්‍ථික වර්‍ධනය ජනතාවට නොදැනීමට ප්‍රධානතම හේතුව රජයේ බදු ප්‍රතිපත්තිය බව පැහැදිලි වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ වක්‍ර බදු ප්‍රතිශතය ලෝකයේ ඉහළම අනුපාතයන් අතර පවතින බව පෙන්වා දෙන හෙට්ටිආරච්චි මහතා, අධික වක්‍ර බදු සහ හැකිලෙන මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් කෙටි හා මධ්‍යකාලීනව භාණ්ඩ මිල ඉහළ ගොස් ආර්‍ථික ඉල්ලුම කඩා වැටෙන බව අවධාරණය කරයි. මෙවැනි බදු ක්‍රමයක් දීර්‍ඝකාලීනව පවත්වාගෙන යාමෙන් රටේ අපනයන තරඟකාරිත්වය ගිලිහී ගොස් 'ආර්‍ථික එකතැන පල්වීමක් සහිත උද්ධමනයක්' නිර්‍මාණය විය හැකි බවට ඔහු අනතුරු අඟවයි. ඉදිරි වසර දෙක තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ආර්‍ථික වර්‍ධනය මන්දගාමී වීමේ සහ උද්ධමනය ඉහළ යාමේ ලක්ෂණ දැනටමත් මතුවෙමින් පවතින බවත්, එහි දරුණුතම ප්‍රතිඵලය වන්නේ රටේ මධ්‍යම පාන්තික ප්‍රජාව ක්‍රමයෙන් හැකිළී දිළිඳුකම සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් අනතුරු අඟවා සිටියි.